12 Kahraman Haydut

12 Kahraman Haydut, 1967 yılında Robert Aldrich'in yönetmen koltuğunda oturduğu, türünü aksiyon olarak tanımlayabileceğimiz ama savaşın pisliğini de esirgemeden anlatan bir film. Lee Marvin, Ernest Borgnine, Charles Bronson, Jim Brown ve John Cassavetes'in başrollerini paylaştığı yapım, II. Dünya Savaşı sırasında müebbet hapis ve ölüm cezası almış bir düzine mahkumu merkezine alıyor. Bu adamlar, özgürlükleri karşılığında eğitilip Normandiya çıkarması arifesinde Nazi toplantısına yönelik intihar niteliğinde bir baskına gönderiliyor. İngiltere'de başlayan eğitim süreci, Fransa'nın kuzeyindeki bir şatoda doruğa çıkıyor.

Film sert, yer yer satirik ve epey şiddetli bir savaş aksiyonu sunuyor. Aldrich'in yaklaşımı kahramanlık mitini pek ciddiye almıyor; mahkumların her biri kendi çıkarının peşinde koşarken, sistemin onları nasıl kullanılabilir bir araca dönüştürdüğü de gözden kaçmıyor. Açıkçası o dönem için alışılmadık bir dürüstlük bu.

Gişede de karşılığını bulmuş: 1967'nin en yüksek hasılat yapan beşinci filmi olmuş. Ne var ki asıl ilgi çekici olan, filmin savaşı kahramanlık gösterisi olarak değil, çürümüş bir düzenin içinde hayatta kalma meselesi olarak ele alması.