12 Yıllık Gece

12 Yıllık Gece, Álvaro Brechner'in 2018 tarihli bir dram, biyografi ve tarih filmi. Uruguay'da 1973 askeri darbesinin hemen ardından geçen hikaye, Tupamaro hareketinden üç tutuklunun başına gelenleri anlatıyor. Antonio de la Torre, Chino Darín ve Alfonso Tort'un canlandırdığı bu üç adam, bir sonbahar gecesi hücrelerinden çıkarılıp gizli bir askeri operasyonla başka bir yere nakledilir. Emir nettir: öldüremiyorsak delirtelim. Öyle de olur; on iki yıl boyunca tecritte, gözleri bağlı, birbirleriyle konuşmaları yasak halde tutulurlar.

Brechner bu süreyi işkence sahneleriyle doldurmak yerine zamanın ağırlığına yaslanıyor. Hücreler daralıyor, sesler azalıyor, akıl yavaş yavaş sınırlarda geziyor. Film bunaltıcı ama bunaltıyı gösterişe çevirmiyor. Açıkçası en çok da üç adamın birbirine tutunma biçimleri kalıyor akılda; duvarlar üzerinden kurulan o kırık iletişim, insanın kendini nasıl ayakta tuttuğuna dair sade bir gözlem.

Bu arada karakterlerin gerçek kişiler olduğunu hatırlatmak gerek: José "Pepe" Mujica, Mauricio Rosencof ve Eleuterio Fernández Huidobro. Mujica yıllar sonra Uruguay'ın devlet başkanı olacaktı. Film 75. Venedik Film Festivali'nde gösterildi, Biarritz'de seyirci ödülü aldı ve Uruguay'ın Oscar adayı oldu. Hafif bir not: bazı sahnelerde mekanın darlığı filmin kendisine de geçiyor, izleyici olarak siz de o hücrede nefes almayı bekliyorsunuz. Yönetmenin derdi kahramanlık anlatmak değil; en karanlık yerde bile bir insanın neden hala kendisi kalmaya çalıştığını sormak.