Ah Gözel İstanbul

Ah Gözel İstanbul adını duyduğunuzda aklınıza bir şehir turu ya da nostaljik bir kartpostal albümü gelmesin. Zeynep Dadak'ın 2020 yapımı belgeseli, 17. yüzyılda yaşamış İstanbullu Ermeni tarihçi Eremya Çelebi Kömürciyan'ın seyahatnamesini merkeze alıyor. Ama film geçmişi olduğu gibi resmetmek yerine, o metnin izini bugünün sokaklarında sürüyor. Anlatıcı rolündeki Sezgi Mengi ile Elif İlhan, üç yüz yıl öncesinin ipuçlarını takip ederek bir tür zamanlar arası yürüyüşe çıkıyor.

Gerçi bu yürüyüşün temposu her yerde aynı değil. Kimi sahneler bir arşiv belgesinin sakinliğinde ilerlerken, kimi anlarda şehrin bugünkü gürültüsü konuşmanın önüne geçiyor. İstanbul'un katmanları arasında gezinirken film, bir tarihçinin not defteriyle bugünün kaldırımları arasında bağ kuruyor. Ne var ki bu bağlantılar zorlama değil; daha çok, kendiliğinden ortaya çıkan küçük keşifler gibi.

Yapımın araştırma ve post prodüksiyon dahil yaklaşık üç buçuk yıl sürmesi, perdede hissedilen o sabırlı bakışın da açıklaması sayılabilir. Dadak, şehri bir dekor olarak değil, kendi hikayesini anlatan bir tanık gibi ele alıyor.