Beyaz Balina

Beyaz Balina 1956'da John Huston'un yönetmen koltuğunda oturduğu, Herman Melville'in romanından sinemaya uyarlanan bir macera filmi. Başrolde Kaptan Ahab olarak Gregory Peck var; ona Richard Basehart, Leo Genn ve kısa ama etkili bir görünümle Orson Welles eşlik ediyor. Tür olarak aksiyon ile korku arasında salınıyor denebilir, çünkü denizin ortasındaki gerilim yer yer ürkütücü bir hal alıyor. Hikaye tanıdık: genç denizci Ishmael, New Bedford limanından Pequod adlı balina avcısı gemiye katılır. Geminin kaptanı Ahab, bir bacağını kaybetmesine sebep olan beyaz balina Moby Dick'ten intikam alma fikrine öylesine bağlanmıştır ki mürettebatı da gemiyi de bu takıntının peşinden sürükler. 19. yüzyılın denizlerinde geçen, karanlık ve ağır tempolu bir anlatı bu.

Filmin en çok konuşulan yanı belki de balinanın kendisi. IMDb'ye göre dev beyaz balina, 85 fit uzunluğundaki demir bir iskeletin üzerine kauçuk kaplanarak yapılmış; maliyeti 30 bin doları bulmuş. Çekimler sırasında iki tam model kaybolmuş, Gregory Peck'in son sahnede zıpkın sapladığı hayvan ise üçüncü modelmiş. Açıkçası bu ayrıntı filmin kendi hikayesine tuhaf bir şekilde yakışıyor; denizde bir türlü yakalanamayan bir şeyin peşinde koşmak gibi.

Huston'un yaklaşımı destansı ama soğuk değil; Ahab'ın saplantısını büyütmek yerine onu bir insan zayıflığı olarak gösteriyor. Elde kalan duygu ise şu: denizin ortasında bir fikrin esiri olmak, eninde sonunda gemiyi de beraberinde götürüyor.