Cimri

Cimri, 1980 yılında Molière'in aynı adlı oyunundan beyaz perdeye taşınmış bir komedi. Jean Girault ile Louis de Funès'in birlikte yönettiği film, Paris'te varlıklı ama son derece eli sıkı bir burjuvanın, Harpagon'un çevresinde dönüyor. Harpagon kızı Elise ile oğlu Cléante'yi paralı eşlerle evlendirmeye niyetlidir. Gelgelelim Elise, babasının yardımcısı Valère'ye; Cléante ise parasız kalmış Mariane'ya gönlünü kaptırmıştır. 1668 Paris'inde geçen hikaye, bir burjuva evinin duvarları arasında bu çıkar hesaplarıyla gençlerin gönül işleri arasındaki gerilimi absürt bir dille anlatıyor.

De Funès'e alıştığımız o yüz ifadeleri, el kol hareketleri ve öfke patlamaları burada da bolca var; yanında Michel Galabru, Claude Gensac ve Anne Caudry gibi isimler eşlik ediyor. Filmin tonu görgü komedisinden slaptiğe, oradan da keskin bir hicve kayıyor. Cimriliğin insanı nasıl gülünç duruma düşürdüğünü seyrederken, alt metinde paranın aile içindeki ilişkileri nasıl biçimlendirdiğine dair küçük bir ders de çıkıyor.

Ne var ki bu filmin asıl dikkat çeken yanı, De Funès'in tek yönetmenlik denemesi olması. Üstelik oyuncu için yıllardır aklında taşıdığı bir proje; Molière'i kendi bildiği gibi, kendi bedeniyle yeniden sahnelemek isteyen birinin işi gibi duruyor. Açıkçası sahne oyununun tiyatral ritmi yer yer ekrana taşınmış; bazı sahnelerde kamera adeta seyirci koltuğundan bakıyor. Yine de Harpagon'un o altın sandığıyla kurduğu o tuhaf, neredeyse sevgiye benzeyen bağ, filmin en tuhaf ve en insani yerinde duruyor.