Dünyayı Ölçmek

Die Vermessung der Welt (Dünyanın Ölçülmesi), 2012 yapımı bir Alman filmi; Detlev Buck'un yönetmen koltuğunda oturduğu bu biyografi, 18. yüzyıl sonu ile 19. yüzyıl başı Almanya'sında geçiyor. Film, matematiğe yön veren dahi Carl Friedrich Gauss ile aristokrat bir aileden gelip dünyayı keşfetmeye adanmış doğa bilimci Alexander von Humboldt'un hikayesini anlatıyor. İkisinin de amacı aynı aslında: dünyayı ölçmek. Ama yöntemleri taban tabana zıt. Gauss masa başında, kağıt ve kuramlarla uğraşırken; Humboldt Amazon dahil uzak diyarlarda keşif peşinde koşuyor. Florian David Fitz ve Albrecht Abraham Schuch bu iki karakteri canlandırıyor; kadroda Katharina Thalbach ile Karl Markovics de var.

Film, Daniel Kehlmann'ın aynı adlı romanından uyarlanmış. Gerçi romanın o alaycı, mesafeli tonunu ekrana taşımak kolay iş değil. Buck bunu kendi mizah anlayısıyla deniyor; yer yer karakterlere gülümseten bir dille yaklaşıyor, yer yer de dönemin görkemli manzaralarına yaslanıyor. 3D teknolojisiyle çekilmesi ise ilk bakışta şaşırtıcı gelebilir. Ne var ki bu tercih, keşif sahnelerine ve dönemin geniş coğrafyasına derinlik katmak için düşünülmüş gibi duruyor.

Türler arasında komedi de var, dram da, tarih de. Bu karışım bazen ton dalgalanmalarına yol açıyor; film bir sahnede bilimsel bir tartışmanın içine dalıp başka bir sahnede hafif bir taşlamaya geçebiliyor. Yine de iki zıt karakterin yollarının bir doğa bilimciler kongresinde kesişmesi, anlatının merkezinde duruyor ve filmin asıl meselesi de burada belirginleşiyor: aynı dünyayı ölçmeye çalışan iki insanın birbirini hiçbir zaman tam olarak anlayamaması.