Düşman

Düşman 1980 yapımı bir Zeki Ökten filmi. Dram türündeki bu yapımda Aytaç Arman, Güngör Bayrak, Güven Şengil, Kamil Sönmez, Şevket Altuğ ve Fahamet Atilla başrolleri paylaşıyor. Hikaye Çanakkale ve çevresinde, 1970'lerin sonunda geçiyor. İsmail, karısı Naciye, kayınvalidesi ve küçük kızıyla birlikte yoksul bir hayat sürüyor. Amele pazarlarında iş arıyor, bulamıyor. Sonunda belediyede başıboş sokak köpeklerini zehirleme işini kabul ediyor ama bu iş onu içten içe yıpratıyor. Naciye ise çevresindeki gösterişli yaşama özenip evi terk ediyor. İsmail kaçan karısını bulup namusunu temizlemek istiyor.

Film sert ve kasvetli bir toplumsal dram çizgisinde ilerliyor. Yoksulluğun insanı köşeye sıkıştırdığı, küçük kararların ağır sonuçlar doğurduğu bir hikaye bu. Ökten'in kamerası karakterin içine bakıyor; iş bulamamanın verdiği çaresizlik, köpekleri zehirlemek zorunda kalmanın utancı ve ardından gelen terk edilme duygusu üst üste biniyor. Gerçi film bunları büyük laflarla değil, sade ve sabırlı bir anlatımla kuruyor.

Açıkçası Düşman'ın aldığı ödüller de dikkat çekici. 30. Berlin Uluslararası Film Festivali'nde Jüri Özel Ödülü ve OCIC Ödülü'nü kazanmış. 17. Antalya Film Festivali'nde ise En İyi Yönetmen, En İyi Erkek Oyuncu, En İyi Kadın Oyuncu ve En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu ödüllerini toplamış. Bir dönemin taşra hayatını ve erkeklik kodlarını bu kadar sakin anlatan bir filmin bu ödülleri alması şaşırtıcı değil.