Gurbet Kuşları

Gurbet Kuşları 1964 yapımı bir Halit Refiğ filmi. Dram türündeki bu yapımın başrollerinde Tanju Gürsu, Filiz Akın, Cüneyt Arkın, Özden Çelik ve Pervin Par var. Hikaye Maraş'ta başlıyor. Tahir Ağa'nın işleri bozulunca elindeki avucundaki ne varsa satıp karısı ve dört çocuğuyla İstanbul'a göçer. Haydarpaşa Garı'nda inen aile, Suriçi ve Pera'nın kalabalığına karışırken bir tamirci dükkanı açıp tutunmaya çalışır. Ne var ki kendini şirket sahibi diye tanıtan birine kanıp parasını kaptırır. Küçük bir dükkanla yeniden toparlanma çabası kolay olmayacaktır.

Film, göçün bir ailenin üzerinde bıraktığı izi trajik bir yerden anlatıyor. Toplumsal bozulma dediğimiz şey burada soyut bir laf değil; dolandırılan bir baba, dağılan bir düzen, şehre tutunma telaşı. Gerçi Refiğ'in kamerası taşranın sıcaklığına da şehirdeki yabancılığa da aynı ölçüde yakın duruyor.

Türk sinemasında göçü konu edinen ilk filmlerden sayılıyor. 1. Antalya Altın Portakal Film Festivali'nde En İyi Film ve En İyi Yönetmen ödüllerini almış olması da dönem için az buz değil. Açıkçası filmin asıl derdi, bir ailenin parasını kaybetmesinden çok, o parayla birlikte elden giden umudun nasıl sessizce çöktüğü.