Hamlet

Hamlet 1948’de Laurence Olivier’nin hem yönetmen hem başrol olarak imza attığı bir Shakespeare uyarlaması. Danimarka Prensi Hamlet’in hikayesini Elsinore Kalesi’nde takip ediyoruz: babasının ani ölümü, tahtın amcası Claudius’a geçmesi ve annesi Gertrude’un Claudius ile evlenmesi genç prensi derin bir şüpheye sürüklüyor. Babasının hayaleti kalenin koridorlarında görününce bu şüphe daha da ağırlaşıyor. Hamlet, katili ortaya çıkarmak için deliliğe vuruyor ve sarayın içindeki ilişkiler giderek zehirleniyor.

Olivier’nin tercihleri filmi baştan sona şekillendirmiş. Technicolor ile yaşadığı anlaşmazlık yüzünden filmi siyah-beyaz çekmiş; ne var ki bu zorunluluk, Elsinore’u gölge ve ışık labirentine çeviren görsel yaklaşımı doğurmuş. Olivier’nin Hamlet’ine Eileen Herlie, Basil Sydney, Felix Aylmer ve genç Jean Simmons eşlik ediyor. Kamera çoğu zaman karakterlerden çok kalenin kendisini izliyor gibi. Psikolojik tonu ve karanlık atmosferiyle hikaye, bir intikam meselesinden çok içeriden çürüyen bir sarayın portresine dönüşüyor.

Açıkçası bu film, Shakespeare’i sinemanın diliyle yeniden okuma denemesi. Metnin yoğunluğu yer yer ağırlaşsa da Olivier’nin oyunculuğu ve merdivenlerin, kapı aralıklarının, sisin içinden geçen ışık oyunları anlatıyı ayakta tutuyor. Aynı metni farklı yıllarda Kozintsev, Zeffirelli ve Branagh da sinemaya taşıdı; her biri kendi Hamlet’ini kurdu. Olivier’ninki ise kararsızlığın neredeyse bir mekan haline geldiği bir kaleye benziyor.