Hoşça Kal Taberiye

Bye Bye Tiberias 2024 yapımı bir belgesel; yönetmenliğini Lina Soualem üstleniyor. Filmin merkezinde annesi, oyuncu Hiam Abbass var. Ama mesele sadece bir anne-kız hikayesi değil. Soualem, aile arşivlerine ve kendi çekimlerine uzanarak dört kuşak Filistinli kadının izini sürüyor. Hiam Abbass yirmili yaşlarının başında aktris olma hayaliyle doğduğu Deir Hanna köyünden ayrılır. Geride annesini, ninesini ve yedi kız kardeşini bırakır. Otuz yıl sonra kızıyla birlikte o köye döner. Bu dönüşte ilk kez annesinin o dönemdeki cesur tercihlerini ve sürgünü seçişini sorgular.

Film geçmişle bugün arasında gidip geliyor. 1948 sonrası ve 1990'lardan kalan kayıtlar, bugünün görüntüleriyle iç içe geçiyor. Um Ali, Nemat Abbass ve Hiam Abbass'ın varlığı belgesele sadece bir aile portresi değil, yerinden edilmişliğin kadınlar üzerinden nasıl taşındığına dair bir anlatı katıyor. Ne var ki ton hiçbir yerde ağırlaşmıyor. Melankoli var, evet; ama yanında bir direnç de var. Hikayelerini canlı tutma çabası filmin asıl meselesi belki de.

Açıkçası beklenmedik bir ödül geçmişi de var. Londra Film Festivali 2023'te belgesel dalında Grierson Ödülü'nü kazandı; 2024'te Filistin'in Akademi Ödülleri adayıydı. Soualem'in kamerası bir yargıç gibi değil, daha çok dinleyen bir torun gibi davranıyor.