İsyan

İsyan 1969 yapımı bir Gillo Pontecorvo filmi; dram ve savaş türlerini aynı potada eriten, ama asıl derdi sömürgeciliğin kendisi olan bir hikaye. Karayipler'deki Portekiz sömürgesi Queimada adasında geçiyor. 1800'lerin ortası, şeker kamışı tarlalarında çalışan köleler için sefaletle dolu günler. İsyandan önceki o eşikte İngiltere devreye giriyor ve adanın şeker ticaretini ele geçirmek için gizli ajan Sir William Walker'ı görevlendiriyor. Walker, köleleri ayaklandırmakla işe başlıyor. Marlon Brando'nun canlandırdığı bu isim, sonraki yıllarda kendi başlattığı isyanı bastırmak için adaya geri dönmek zorunda kalıyor. Aradan geçen on yıl, filmde 1844'ten 1854'e uzanan bir zaman dilimine denk düşüyor.

Pontecorvo burada politik bir epik kuruyor; kapitalizmin ve sömürgeciliğin nasıl işlediğine dair bir eleştiri var ortada. Evaristo Márquez, Renato Salvatori ve Dana Ghia da kadroda. Filmin yapım hikayesi de az değil: Franco Solinas'ın senaryosu İspanyol hükümetini rahatsız edince, sömürgeci güç İspanya yerine Portekiz olarak yazılmış. Yani kurgusal Queimada adası, gerçek bir siyasi tedbirin gölgesinde şekillenmiş.

Gerçi Pontecorvo'nun adı çoğu zaman The Battle of Algiers ile anılır; burada da benzer bir damar var, sadece sahne bu kez bir adaya taşınmış. İsyan, izleyicisini hızlı bir maceraya değil, uzun vadeli bir hesap sormaya davet ediyor.