Jakob'un Yalanları

Jakob the Liar 1999 yapımı bir drama; yönetmenliğini Peter Kassovitz üstleniyor. Robin Williams, Alan Arkin ve Liev Schreiber’in başrollerde olduğu film, 1944’te Alman işgali altındaki Polonya’da bir gettoda geçiyor. Merkezde Yahudi bir kafe sahibi olan Jakob var. Yasak bir radyo yayınını yanlışlıkla duyduğunda, Sovyet birliklerinin ilerlediğine dair haberi arkadaşlarıyla paylaşır. Kısa süre içinde gettoda “Jakob’un gizli radyosu var” söylentisi yayılır. Jakob gerçeği söylemek yerine, insanların moralini ayakta tutabilmek için kendi uydurduğu haberleri anlatmayı seçer.

Film, Jurek Becker’in aynı adlı romanından uyarlanmış. Daha önce 1975’te Doğu Almanya-Çekoslovakya ortak yapımı olarak çekilen Jakob der Lügner’in yeniden çevrimi. Tonu trajikomik: umut ve mizahla örülü ama Holokost’un gölgesinde ciddiyetini hiç kaybetmiyor. Ne var ki yapımın arkasındaki hikaye pek parlak değil. 45 milyon dolarlık bütçesine karşılık yaklaşık 4 milyon dolar hasılat yapmış, eleştirmenlerden de olumsuz yorumlar almış. Birçok eleştirmen onu aynı dönemde çıkan Life Is Beautiful ile karşılaştırmış; çoğu bu karşılaştırmayı Jakob the Liar’ın aleyhine kurmuş.

Yine de Williams’ın oyunculuğu ve getto hayatını mizahla dengeleyen anlatımı, filmi bütünüyle göz ardı edilebilir kılmıyor. Yalanın bir dayanışma biçimine dönüşmesi, asıl derdi. Kassovitz bunu büyük jestlerle değil, küçük insan anlarıyla anlatmayı deniyor.