Joe Yanardağa Karşı

Joe Versus the Volcano (1990), John Patrick Shanley'nin yazıp yönettiği, adı kadar tuhaf bir film. Romantik komedi ile maceranın kesiştiği yerde duruyor ama ikisinden de fazlası var. Tom Hanks, New York'ta sıradan bir işte çalışan, hayatından pek de memnun olmayan Joe Banks'i canlandırıyor. Bir gün ölümcül bir "beyin bulutu" hastalığına yakalandığını öğreniyor. Sonra karşısına zengin işadamı Samuel Graynamore çıkıyor ve ilginç bir teklif sunuyor: Joe, son günlerini dilediği gibi yaşayacak, karşılığında Pasifik'teki bir adada yanardağa atlayacak. Joe kabul ediyor. Yol boyunca onu adaya götüren kadınla aralarında bir şeyler filizleniyor.

Film bu absürt kurulumu ciddiye alarak işliyor. Gerçi "ciddiye almak" biraz yanıltıcı olabilir; Shanley varoluşçu soruları şapşal bir masal çerçevesinde soruyor. Meg Ryan'ın üç ayrı kadını canlandırması da bu masal havasını güçlendiriyor: DeDe, Angelica ve Patricia Graynamore. Lloyd Bridges, Robert Stack ve Abe Vigoda gibi isimler yan kadrolarda filmin o tuhaf tonuna renk katıyor. Mekanlar New York'tan Los Angeles'a, oradan da kurgusal Waponi Woo adasına uzanıyor; ama asıl mesele Joe'nun kendi hayatıyla yüzleşmesi.

Açıkçası film 1990'da pek tutmadı, zamanla kült bir izleyici kitlesi edindi. Herkesin humoru değil. Yine de Joe'nun o sessiz kabullenişi ile yolculuk boyunca yavaş yavaş açılması arasındaki denge, filmin en sağlam tarafı. Shanley'nin anlattığı şey aslında basit bir soru: yaşamaya ne zaman başlıyoruz?