Kader Bağlayınca

Kader Bağlayınca, 1958 yapımı bir Stanley Kramer filmi. Türü Aksiyon, Dram ve Suç olarak anılıyor ama asıl meselesi insanın insana bakışı. Tony Curtis ile Sidney Poitier'i aynı zincirin iki ucuna bağlayan hikaye, Amerika'nın güneyinde bir çalışma kampında başlıyor. Biri beyaz, diğeri siyah iki mahkum kaçar; zincir kopmaz, peşlerinde tazılar ve bir ekip vardır. Orman, bataklık, tren yolu... Kaçışın coğrafyası da bir karakter gibi.

Birbirlerine duydukları nefret başta her şeyin önüne geçiyor. Sonra hayatta kalmak için konuşmak, anlaşmak, hatta bel bağlamak zorunda kalıyorlar. Kramer bu gerilimi sosyal bir sorguya çeviriyor; önyargıyı nutuk çekmeden, kaçışın temposu içinde gösteriyor. Theodore Bikel, Charles McGraw ve Cara Williams da kadroda; Curtis ile Poitier'nin çekişmesi filmin taşıyıcı kolonu.

Gerçi filmin ağırlığını sadece oyunculuk taşımıyor. En İyi Film dahil dokuz Akademi Ödülü adaylığı var; En İyi Özgün Senaryo ve En İyi Sinematografi dallarında Oscar kazandı. 1950'lerin güneyini perdeye taşırken kamera, kaçışın yorgunluğunu izleyiciye de geçiriyor. İki adamın birbirini tanımaya mecbur kalması, filmin asıl kırılma noktası.