Kanal

Kanal, 1979 yapımı bir Erden Kıral filmi. Tür olarak dram ve politik çizgide duruyor; Tarık Akan, Kamran Usluer, Meral Orhonsay ve Tuncel Kurtiz'i aynı kadroda buluşturuyor. Hikaye Adana kırsalında, bugün Osmaniye sınırları içindeki Kadirli'de geçiyor. Genç ve idealist bir kaymakam, atandığı ilçede toprak ağası Haşim Ağa ile karşı karşıya gelir. Amacı basit gibi görünür: ağayı ikna edip kanalları kiralayarak köye bir sağlık ocağı ve okul kazandırmak.

Ne var ki işler planlandığı gibi yürümez. Kanalların açılması civar köylerin su altında kalmasına yol açar. Gerçeği öğrenen kaymakam suları kestirir ve bu kez ağaya karşı köylülerle birlikte mücadeleye girer. Filmin tonu sert; sınıf, toprak ve otorite gerilimleri üzerinden ilerleyen cesur bir direniş hikayesi anlatıyor.

Açıkçası senaryonun arkasında gerçek bir hayat var. Film, dönemin Adalet Bakanı Mehmet Can'ın Kadirli'de kaymakamlık yaptığı yıllarda yaşadıklarından esinlenmiş; bu olayları İhsan Yüce senaryolaştırmış. Yapım 11. Moskova Uluslararası Film Festivali'ne de katılmış. Kıral'ın kamerası taşrayı egzotik bir fon olarak değil, iktidarın en görünür olduğu yer olarak kuruyor.