Kurmancan Datka: Dağların Kraliçesi

Kurmanjan Datka: Dağların Kraliçesi 2014 yapımı bir Kırgız drama. Sadyk Sher-Niyaz'ın yönettiği film, 19. yüzyılda Orta Asya'da geçiyor ve Elina Abai Kyzy'nin canlandırdığı Kurmanjan'ın hikayesini anlatıyor. Genç yaşta zorla evlendirilmek istenen Kurmanjan geleneklere boyun eğmiyor, kaçıyor. Sonra Alymbek Datka ile evleniyor. Eşinin öldürülmesiyle birlikte halkının sorumluluğu omuzlarına biniyor.

Filmin ağırlık merkezi burada kayıyor: kişisel bir başkaldırı, yerini bir halkın kaderine bırakıyor. Rus İmparatorluğu'nun Orta Asya'ya doğru yayıldığı dönemde Kurmanjan, topraklarını ve insanlarını korumak için diplomasiye sarılıyor. Aksiyon ve biyografi ögeleri var ama ton daha çok tarihi dramaya yakın; vatansever bir çerçeve hissediliyor. Nasira Mambetova ile Aziz Muradillayev de kadroda.

Gerçi filmin adı Türkiye'de pek duyulmadı. Oysa Kırgızistan'ın yabancı dilli Oscar adayı olarak gönderilmişti ve ülkenin en pahalı yapımı sayılıyor, bütçesi yaklaşık 1,3-1,5 milyon dolar civarında. Alay bölgesinde, bugünkü Özbekistan ve Güney Kırgızistan topraklarında çekilen sahneler, dönemin sert coğrafyasını hissettiriyor. Sher-Niyaz'ın kamerası destandan çok bir portre çizmeye çalışıyor; kahramanlaştırmadan önce insanı görmek istiyor.