Lumière ! L'aventure commence

Lumière! Macera Başlıyor 2016 yapımı bir belgesel; ama adı sizi yanıltmasın, aslında yüz küsur yıllık bir arşivin kapısını aralıyor. Thierry Frémaux, yani Cannes Festivali ve Lumière Enstitüsü'nün direktörü, 1895'te Auguste ve Louis Lumière kardeşlerin icat ettiği sinematografla çekilen ilk filmleri restore edip bir araya getirmiş. Yönetmen koltuğunda Frémaux var, karşımıza çıkan yüzler arasında ise Lumière kardeşlerin yanı sıra Martin Scorsese gibi isimler beliriyor; gerçi asıl mesele onlar değil, kameranın ilk kez neyi nasıl gördüğü.

Yaklaşık yüz film, kısa kısa. Bir trenin gara girişi, işçilerin fabrikadan çıkışı, gülen bir bebek. Bugün sıradan görünen bu görüntüler, o gün için tamamen yeni bir bakışın ilk örnekleriydi. Frémaux bunları sadece göster miyor; aralarına kendi anlatımını, küçük notlarını yerleştiriyor. Sonuç, bir müze vitrini değil, daha çok bir sinema salonunda yanınıza oturmuş meraklı birinin anlattıkları gibi.

Fransa'nın ve dünyanın 1895 sonrası haline bakıyoruz burada; sokaklar, kalabalıklar, gündelik hayat. Kamera daha adı konmamış bir dilin ilk hecelerini söylüyor sanki. Belgeselin asıl değeri de burada: sinemanın ne olduğunu değil, nasıl başladığını hatırlatması.