Mutlak Savaş

Mutlak Savaş 1964 yapımı bir Sidney Lumet filmi; dram, gerilim ve savaş türlerini aynı hikayede buluşturuyor. Henry Fonda, Walter Matthau ve Dan O'Herlihy'nin başrollerinde olduğu film, Soğuk Savaş döneminde Strategic Air Command karargahında geçiyor. Eldeki konu epey sade aslında: bir bilgisayar hatası yüzünden ABD'nin Moskova'ya düzenlediği nükleer saldırı iptal edilemez hale gelir. Başkan ise zararı bir nebze olsun dengelemek için New York'un bombalanmasını önerir.

Lumet'nin yaklaşımı bu malzemeyi bir felaket gösterisine çevirmiyor. Daha çok karar vericilerin dar odalarda, kağıtlar ve telsiz sesleri arasında verdiği ahlaki tavizin peşine düşüyor. Ton gergin ve yer yer korkutucu; ama bunu patlamalarla değil, bekleme hissiyle kuruyor. Açıkçası film boyunca insanın aklına ister istemez şu soru düşüyor: bir hata, bir sistemin kendisinden daha mı güçlü?

Ne var ki filmin hakkı pek teslim edilmemiş. Stanley Kubrick'in Dr. Strangelove'ından sadece birkaç ay sonra vizyona girmesi gişede işini zorlaştırmış, sonuçta hak ettiği ilgiyi görememiş. Yine de geride kalan şey, bir makinenin değil insanın vicdanıyla hesaplaşmasının sakin ama rahatsız edici portresi.