Palyaçolar

Palyaçolar 1970 yılında Federico Fellini'nin yönetmenliğinde çekilmiş bir belgesel komedi. Fellini'nin kendisi de kamera önünde; Anita Ekberg, Riccardo Billi, Gigi Reder ve Tino Scotti'nin yer aldığı film, yönetmenin çocukluğundaki sirk saplantısından yola çıkıyor. Açılışta küçük bir çocuk odasının penceresinden kurulmakta olan bir sirki izliyor. O sahne, filmin geri kalanına da sinen bir bakış açısı aslında.

Fellini bu kez palyaçoların peşine düşüp Paris'e gidiyor, gençliğinde hayran olduğu isimlerin başına neler geldiğini öğrenmeye çalışıyor. Belgesel mi, kurgu mu, ikisi arası bir şey mi; belli değil. Zaten sinema tarihinin ilk mockumentary örneklerinden biri olarak anılması da bundan. Gerçi işin güldürü tarafı bir yere kadar; otorite, yoksulluk, tevazu ve kibir gibi meseleler palyaço makyajının altından kendini gösteriyor. Komik sahne ile hüzünlü olan çoğu zaman iç içe.

Film RAI için hazırlanmış, 25 Aralık 1970'te televizyonda, bir gün sonra da sinemalarda gösterime girmiş. Fellini'nin kendi çocukluğuna dönüşleri, sirk çadırının o tanıdık dünyası üzerinden bir tür kişisel hesaplaşmaya dönüşüyor. İzlerken insanın aklına ister istemez kendi çocukluk hayalleri geliyor; hangilerinin peşinden gittiğimizi, hangilerini yarı yolda bıraktığımızı düşünmeden edemiyor.