Şah Mat

Şah Mat, 2015 yapımı bir Edward Zwick filmi; adından da anlaşılacağı gibi satrancın etrafında dönüyor ama asıl derdi tahta değil, tahtanın arkasındaki insan. Tobey Maguire, Amerikalı satranç dehası Bobby Fischer'i canlandırıyor. Liev Schreiber ise karşısında, Rus şampiyon Boris Spassky olarak duruyor. Soğuk Savaş'ın en gergin yıllarında, 1972 Dünya Satranç Şampiyonası'nda iki ismin karşılaşması, aslında iki blok arasındaki sessiz savaşın bir yansıması gibi.

Film, Fischer'in zekasıyla birlikte büyüyen paranoyasını da takip ediyor. Medyanın şişirdiği rekabet, bir noktada satrancı gölgede bırakıyor. Peter Sarsgaard, Michael Stuhlbarg ve Lily Rabe yan kadroda hikayeyi taşıyan isimler arasında. Gerçi Zwick'in anlatımı biraz klasik bir biyografi çizgisinde ilerliyor; ama Fischer'in kırılganlığı ile dehası arasındaki salınım filme kendi ağırlığını veriyor.

Tür olarak drama, biyografi ve tarih etiketlerini taşıyor. Dönem atmosferi sağlam kurulmuş. Ne var ki filmin asıl ilgi çekici yeri, bir insanın kendi zihniyle girdiği sessiz maç. Satranç tahtasındaki hamleler kadar, Fischer'in içindeki gölgeler de iz bırakıyor.