Saltanat Hırsı

Saltanat Hırsı 1949 yapımı bir drama ve film-noir; Robert Rossen'in yönettiği film, Broderick Crawford, John Ireland, Joanne Dru, John Derek ve Mercedes McCambridge'i bir araya getiriyor. Hikaye 1930'ların Büyük Buhran dönemine, isimsiz bir eyalete yerleşiyor. Willie Stark adında hırslı bir taşralı avukat, Sadie Burke ve gazeteci Jack Burden'ın desteğiyle valilik koltuğuna uzanıyor. Ne var ki seçildikten sonra ilkesiz çekiciliği onu zalim bir diktatöre dönüştürüyor. İktidar hırsı durmuyor; kendi krallığını ve kendisini tehdit eder hale geliyor.

Film, Robert Penn Warren'ın Pulitzer ödüllü romanından uyarlanmış. Romanın arkasında 1930'lar Louisiana valisi Huey "Kingfish" Long'un yükselişi ve düşüşü var. Rossen'in kamerası bu malzemeyi noir'in gölgeleriyle işliyor; politik entrika ile trajedi aynı çizgide ilerliyor. Açıkçası film, En İyi Film dahil üç Oscar kazanmış olsa da, bugün daha çok oyuncu kadrosunun sertliğiyle hatırlanıyor. Crawford'un Stark'ı bir anda sempatik, bir anda ürkütücü.

Mekan ve zaman duygusu keskin: tozlu yollar, kalabalık miting alanları, arka odaklarda dönen pazarlıklar. Rossen iktidarın nasıl yavaş yavaş bir insanı yuttuğunu gösterirken ahlaki çizgiyi kalın çizmiyor. Geriye, yükselişin kaçınılmaz biçimde kendi sonunu hazırladığı o eski hikaye kalıyor.