Şangaylı Kadın

Şangaylı Kadın 1947 yapımı bir film noir; Orson Welles'in hem yönettiği hem başrolünde yer aldığı, Rita Hayworth ve Everett Sloane'ın da kadrosunda olduğu bir suç draması. Denizci Michael O'Hara, zengin avukat Arthur Bannister'ın yatında işe başlar ve kısa süre sonra Bannister'ın eşi Elsa'ya ilgi duymaya başlar. Bannister'ın ortağı Grisby ise O'Hara'ya tuhaf bir teklifle gelir: kendi ölümünü sahte bir şekilde canlandırması karşılığında para. İşler planlandığı gibi gitmez; Grisby gerçekten ölünce kanıtların tamamı O'Hara'yı gösterir.

Film San Francisco ve Acapulco arasında gidip gelir; yat yolculuğu, mahkeme salonu, akvaryum ve lunapark gibi sahneler hikayenin labirentimsi yapısını taşır. Welles'in anlatımı karanlık ve aldatıcı bir noir atmosferi kurar; fatalizm ile tuzak teması neredeyse her sahnede hissedilir. Açıkçası bu, seyircisini yormadan şaşırtan türden bir film değil; dikkat isteyen, kimi zaman bilinçli olarak yolunu kaybettiren bir kurgusu var.

Çekim sürecine dair bir ayrıntı da filmin hafızasında ayrı bir yer tutar: Welles, eşi Rita Hayworth'a uzun kızıl saçlarını kestirip sarıya boyatmasını istemiş, bu karar stüdyo patronu Harry Cohn'u epey kızdırmıştı. Welles'in kamera açıları ve aynalı sahnelerle kurduğu dünya, karakterlerin birbirini izlediği ama kimsenin tam olarak görünür olmadığı bir oyun alanına benziyor.