Spartaküs

Spartaküs, 1960 yılında vizyona giren ve Stanley Kubrick'in yönetmen koltuğunda oturduğu epik bir yapım. Tür olarak aksiyon, dram ve savaşın iç içe geçtiği filmde Kirk Douglas, Laurence Olivier, Jean Simmons, Charles Laughton ve Peter Ustinov gibi dönemin güçlü isimleri rol alıyor. Hikaye M.Ö. 73-71 yılları arasında, Roma İmparatorluğu'nun geniş topraklarında geçiyor. Trakyalı bir köle olan Spartaküs, gladyatör okulunda eğitim görürken Romalı senatör Crassus'un zalimliğine tanık olur. Sevdiği Varinia'nın Crassus'a hediye edilmesi bardağı taşıran son damla olur ve Spartaküs isyanı başlatır. Bu isyan kısa sürede tüm bölgeye yayılır; köleler İtalya'nın güney ucuna ulaşıp gemilerle anavatanlarına dönmeyi hedefler. Ne var ki Roma'da isyancıların üzerinden büyük politik oyunlar çevrilmektedir.

Filmin perde arkası da en az konusu kadar ilginç. Yapım başladıktan sonra Anthony Mann'ın yerine Kubrick geçmiş; ayrıca senarist Dalton Trumbo'nun adı jenerikte açıkça anılarak kara liste dönemi fiilen sona ermişti. Bu detay, filmin sinema tarihindeki yerini konuşurken sık sık gündeme gelir.

Görkemli dekorları ve kalabalık sahneleriyle dikkat çeken yapım, dönemin epik sinema anlayışını temsil ediyor. Ben-Hur ve Quo Vadis gibi filmlerle aynı çizgide duruyor. Açıkçası Kubrick'in sonradan imza atacağı soğuk ve titiz sinemanın izlerini burada henüz belirgin biçimde görmek mümkün değil; daha çok stüdyo sisteminin büyük ölçekli anlatısına yaslanıyor. Yine de kölelik ile özgürlük arasındaki gerilimi sade bir dille ortaya koyması, filmin neden hala konuşulduğunu açıklıyor.