Steve Jobs: Makine Adam

Steve Jobs: Bilgisayarın İçindeki Adam, 2015 yapımı bir Alex Gibney belgeseli. Adı ilk bakışta bir kahramanlık anlatısı vaat ediyor gibi dursa da film, tam tersi bir işe girişiyor: Jobs'un arkasında bıraktığı efsaneyi parçalarına ayırıyor. Gibney bunu yaparken hayranlıkla eleştiri arasında salınan bir ton tutturmuş; ne hayranları memnun etmeye çalışıyor ne de kolay bir linç metni sunuyor.

Belgeselin omurgasını Jobs'a hayatının farklı evrelerinde yakın olmuş isimlerle yapılan röportajlar oluşturuyor. Steve Wozniak, Chrisann Brennan, Sherry Turkle ve Michael S. Malone gibi konuşmacılar, Apple efsanesinin perde arkasındaki çelişkileri anlatıyor. Vizyoner deha ile sert mizaç aynı kişide nasıl bir arada durur, film bunun peşinde. Arada Jobs'un biyolojik babasının Suriyeli olduğu ve küçük yaşta evlatlık verildiği gibi ayrıntılar da geçiyor; kimliğinin bu erken dönemi, ilerleyen yıllardaki takıntılarını anlamak açısından epey işe yarıyor.

Ne var ki belgeselin asıl derdi biyografik dedikodu değil. Jobs'un kasten inşa ettiği imajı çözerek bilgisayarla kurduğumuz ilişkiyi sorguluyor. Açıkçası burada iş biraz kişisel bir hal alıyor; ekranın karşısında oturan herkesin kendine pay çıkaracağı bir taraf var. Gibney'in yaklaşımı soğukkanlı, yer yer mesafeli. Bu mesafe de filmin en çok tartışılan yanı olmuş.