El fotógrafo de Mauthausen
El fotógrafo de Mauthausen 2018 yapımı bir İspanyol filmi; Mar Targarona'nın yönetmen koltuğunda oturduğu bu biyografi-drama, II. Dünya Savaşı'nın son dönemlerinde Avusturya'daki Mauthausen toplama kampında geçiyor. Başrolde Mario Casas var; ona Richard van Weyden ve Alain Hernández eşlik ediyor. Film, Katalan mahkum Francesc Boix'in hikayesini anlatıyor. Boix, kamp yönetiminin fotoğraf laboratuvarında çalışırken, SS'in işlediği vahşeti belgeleyen negatifleri gizlice kopyalamaya başlıyor. Kamptaki o ofis, bir yandan görece güvenli bir köşe, öte yandan her an yakalanma korkusuyla dolu bir tuzak aslında.
Gerilim buradan doğuyor: bir yandan fotoğrafları saklamak, bir yandan da kampın acımasız düzenine tanıklık etmek zorunda kalmak. Targarona, kurtarma hikayesinin temposuyla vahşetin ağırlığını aynı çerçevede tutmaya çalışıyor. Açıkçası film zaman zaman bu iki ton arasında bocalıyor, ama Boix'in sessiz direnişi ayakta tutuyor anlatıyı. Tarih ve gerilim türlerinin kesiştiği yerde, belgesel gerçekliğine yakın duran bir ton hakim.
Hikayenin ağırlığı sonradan ortaya çıkıyor asıl. Boix ve arkadaşlarının kurtardığı o fotoğraflar, 1946 Nürnberg yargılamalarında Nazi yetkililerinin mahkum edilmesinde belirleyici oldu. Boix, bu davaya tanık olarak katılan tek İspanyoldü. Yani bir mahkumun laboratuvarda sakladığı kağıt parçaları, tarihin seyrini değiştiren bir kanıta dönüştü. Film de en çok bu gerçeğin gölgesinde anlam kazanıyor.