They Shall Not Grow Old

They Shall Not Grow Old, 2018 yapımı bir belgesel. Peter Jackson imzalı. Thomas Adlam, William Argent ve John Ashby gibi isimler you'da arşiv kayıtlarında karşımıza çıkıyor; ellerinde kameraya gülümseyen genç adamlar.

Jackson'ın yaptığı iş aslında bir arşiv temizliği değil, bir tür yeniden hayat verme. İmparatorluk Savaş Müzeleri'nin elindeki I. Dünya Savaşı görüntülerini restore edip renklendirmiş; hızlarını düzeltmiş, sese kavuşturmuş. BBC arşivinden gelen kayıtlarda askerler savaşı kendi ağızlarından anlatıyor. Batı Cephesi'nde, Fransa ve Belçika topraklarında geçen günler; cephedeki sıradan adamın gözünden. Gerçi burada "sıradan" derken biraz duraksıyorum, çünkü bu insanların bir kısmı on sekiz yaşında cepheye gitmiş çocuklar.

Belgeselin en tuhaf ayrıntısı belki de dudak okuma meselesi. Jackson, ekrandaki askerlerin ne söylediğini çözmek için adli dudak okuyucularla çalışmış ve konuşmaları ilgili alayın bölgesel aksanlarıyla yeniden seslendirmiş. Yani duyduğunuz ses, o adamların gerçekten çıkardığı seslere olabildiğince yakın. Bunu öğrendiğimde filmi başka bir gözle izledim; renkli bir görüntünün altında hala bir arşiv var, ama artık nefes alıyor.

Peter Jackson burada bir savaş filmi çekmiyor aslında. Bir kuşağın kendini anlatma biçimini, ona layık bir sesle geri veriyor.