Trajik Orman

Trajik Orman 2020 yapımı bir Yulene Olaizola filmi; dram, gizem ve gerilimi aynı potada eritiyor. Hikaye 1920'lerde Meksika ile o zamanki Britanya Honduras'ı, bugünkü Belize arasındaki Rio Hondo nehri boyunca uzanan Maya yağmur ormanında geçiyor. Evlenmek istemediği İngiliz toprak sahibinden kaçan genç Agnes, kendini sakız ağacı işçilerinin arasında bulur. Indira Andrewin'in canlandırdığı Agnes'in varlığı, ormanın ortasında çalışan bu adamlar arasında hem arzu hem de huzursuzluk yaratır. Gilberto Barraza, Mariano Tun Xool ve Lázaro Gabino Rodríguez de kadroda; işçilerin dünyasını kalabalık bir topluluk sahnesi gibi değil, tek tek yüzler üzerinden kuruyorlar.

Ne var ki film yalnızca bir kaçış hikayesi değil. İşçiler, ormanın derinliklerinde saklandığına inanılan efsanevi Xtabay'ı uyandırdıklarının farkında değildir. Olaizola bu batıl inancı açıklamaya çalışmıyor; belirsizliği olduğu gibi bırakıyor. Ağaçların arasından sızan ışık, suyun sesi, işçilerin birbirine attığı kuşkulu bakışlar. Gerilim büyük patlamalardan değil, yavaşça biriken bu tedirginlikten geliyor. Gerçi filmin ritmi herkese göre değil; sabır isteyen, olaydan çok atmosfere yaslanan bir anlatımı var.

Senaryo, Antonio Mediz Bolio'nun Maya mitolojisindeki Xtabay efsanesine dair şiirler içeren The Land of the Pheasant and the Deer kitabından esinlenilerek yazılmış. Bu edebi damar filmde hissediliyor: diyaloglardan çok doğanın ve sessizliğin konuştuğu, lirik ama soğuk olmayan bir hava hakim. Zaman zaman Embrace of the Serpent ya da Zama'nın bıraktığı izi hatırlatıyor insana; aynı topraklarda, benzer bir yabancılaşma duygusuyla. Yine de kendi derdini anlatırken acele etmiyor, seyirciden de aynı sükuneti bekliyor. Orman burada bir fon değil, başlı başına bir karakter gibi; insanı içine alan, sonra da sınırlarını silen bir varlık.