Utama

Utama, 2022 yılında Alejandro Loayza Grisi'nin ilk uzun metraj filmi olarak karşımıza çıkıyor. Bolivya altiplano'sunda, Andlar'ın kurak yüksek platosunda geçen bir drama bu. Başrollerde José Calcina, Luisa Quispe ve Santos Choque var; çoğu profesyonel oyuncu değil, yörenin insanları.

Film, yaşlı Quechua çifti Virginio ile Sisa'nın etrafında dönüyor. Alışılmadık derecede uzun süren bir kuraklık, gündelik hayatlarını yavaş yavaş daraltıyor. Torunları Clever'in ziyareti ise bir soruyu gündeme getiriyor: geleneksel yaşamı sürdürmek mi, yoksa şehre taşınmak mı? Loayza Grisi bu ikilemi büyük laflara başvurmadan anlatıyor. Tonu sakin, yer yer melankolik. Gerçi sakinlik, boşluk hissi değil; her sahne kendi ağırlığını taşıyor.

Yönetmenin gözü sabırlı. Diyalogdan çok bakışlara, sessizliğe ve manzaraya yaslanıyor. Filmin Sundance Film Festivali'nde Dünya Sineması Dramatik Grand Jury Ödülü'nü alması da bu ölçülü anlatımın karşılığı olsa gerek. Sonunda akılda kalan, bir coğrafyanın değil, orada kalmayı seçen iki insanın sessiz direnci.