Varolmanın Dayanılmaz Hafifliği

Varolmanın Dayanılmaz Hafifliği 1988 yapımı bir Philip Kaufman filmi; Milan Kundera'nın aynı adlı romanından uyarlandı ve dram türünde. Başrollerde Daniel Day-Lewis, Juliette Binoche ve Lena Olin var. Hikaye 1968 Prag'ında geçiyor: Çapkın bir cerrah olan Tomas, taşralı Tereza ile evlenir ama sanatçı Sabina ile ilişkisini sürdürür. Derken Sovyetler Birliği Çekoslovakya'yı işgal eder ve üç karakterin hayatı hem siyasi hem kişisel bir çalkantıya sürüklenir. Prag Baharı'nın coşkusu, ardından gelen işgalin gölgesi... Film bu dönüm noktasını karakterlerin gündelik hayatları üzerinden anlatmayı seçiyor.

Kundera'nın romanı uzun süre "filme çekilemez" sayıldı; Kaufman ile Jean-Claude Carrière'in senaryosu ve Sven Nykvist'in görüntü yönetimi bu iddiaya verilen ilk ciddi cevaplardan biri oldu, ikisi de Oscar adaylığı aldı. Tonu kolay değil: trajikomik, erotik, düşünsel. Şiirsel görüntülerle örülmüş ciddi bir hava hakim. Açıkçası romandaki felsefi katmanları iki saatlik bir filme sığdırmak kolay iş değil; Kaufman bunu birebir aktarmak yerine karakterlerin bedenlerine ve yüzlerine yaslıyor anlatıyı.

Gerçi filmi taşıyan şey çoğu zaman o üç oyuncunun kimyası. Day-Lewis'in Tomas'ı kendi özgürlüğüne fazla düşkün, Binoche'un Tereza'sı ağırlığı ve kırılganlığıyla onu dengeleyen bir figür, Olin'in Sabina'sı ise ikisinin arasında kendi başına buyruk bir yer tutuyor. İşgal sahneleriyle kişisel ilişkilerin iç içe geçtiği anlar, filmin en çok konuşulan kısımları arasında.