Yaşasın Zapata!

Yaşasın Zapata! 1952 yapımı bu film, Meksika Devrimi'nin en bilinen figürlerinden Emiliano Zapata'nın izini sürüyor. Elia Kazan'ın yönetmen koltuğunda oturduğu yapım, 1909'da toprak ve özgürlük talebiyle diktatör Porfirio Díaz'a giden köylülerin eli boş dönmesiyle başlıyor. Zapata, kardeşi Eufemio ve Pancho Villa ile birlikte ayaklanmayı başlatıyor; film 1910-1917 arasındaki devrim sürecinde onun mücadelesini anlatıyor. Başrolde Marlon Brando var, yanında Jean Peters ve Anthony Quinn.

Tür olarak biyografi, tarih, dram ve western arasında geziniyor; ama bunların hiçbiri tek başına filmi tarif etmiyor. Kazan, devrimin büyük sahnelerinden çok Zapata'nın iktidarla ve kendi halkıyla kurduğu ilişkiye bakıyor. Gerçi işin içinde bir tuhaflık da yok değil: Meksikalı figürleri neredeyse hiç Meksikalı olmayan bir kadro canlandırıyor. Brando ile Quinn arasındaki gerginlik zamanla sette şakalara ve ufak çatışmalara dönüşmüş. Açıkçası filmin perde arkası da en az önü kadar konuşulmuş.

Anthony Quinn'in canlandırdığı Eufemio, filmin en hareketli köşesi; Brando'nun ağır ve içine kapanık Zapata'sıyla tezat kuruyor. Filmde toprak meselesi hiçbir zaman sadece bir slogan olarak kalmıyor, kişisel bir hesap meselesine dönüşüyor. Kazan'ın kamerası da kahramanlık anlarında bile mesafesini koruyor; devrimin bedeli, kazanandan çok kaybedenin yüzünde duruyor.